Што се случува со храната кога ја подгреваме? Правила што треба да ги знаеме

7 мин. читање

Кога ќе ни остане храна од ручекот, најчесто ја ставаме во фрижидер за да ја јадеме следниот ден. Така заштедуваме време и избегнуваме непотребно фрлање храна. Но, постојат неколку работи што треба да ги знаеме за правилно да ги чуваме и подгреваме остатоците од оброците.

Често се тврди дека одредени намирници не смеат повторно да се загреваат или дека со секое подгревање ја губат хранливата вредност. Дел од овие предупредувања се претерани. Повеќето зготвени јадења можат безбедно да се подгреваат, под услов правилно да се чуваат. Поголемиот проблем не е самото подгревање, туку времето што храната го поминува на собна температура и условите во кои се чува.

Дали подгревањето ги уништува хранливите материи?

Топлината може да ја намали количината на некои витамини, особено ако храната се загрева долго или повеќепати. Сепак, тоа не значи дека оброкот што го јадеме следниот ден е автоматски помалку здрав. Загубата зависи од видот на намирниците, начинот на подготовка и времетраењето на загревањето.

Многу поважно е да внимаваме храната да не се расипе и да не создаде услови за размножување на штетни микроорганизми.

Колку долго може да стои храната надвор од фрижидер?

Зготвената храна не треба со часови да стои на кујнската маса. Остатоците треба да се стават во фрижидер најдоцна во рок од два часа по подготовката. Ако температурата во просторијата е повисока од 32 °C, тоа треба да се направи во рок од еден час.

Не е потребно да чекате храната целосно да се излади пред да ја ставите во фрижидер. Поделете ја во помали, плитки садови за побрзо да се олади, а потоа затворете ги и чувајте ги во фрижидер.

Температурата во фрижидерот треба да биде 4 °C или пониска. Повеќето зготвени остатоци може да се чуваат три до четири дена, ако биле правилно разладени и складирани.

Ориз, компири и спанаќ: дали навистина не смеат да се подгреваат?

Веројатно сте слушнале дека оризот, спанаќот или печурките стануваат отровни ако повторно се загреат. Вистината е малку поинаква: најчесто ризикот произлегува од неправилното чување, а не од самото подгревање.

Кај оризот е особено важно брзото ладење. Суровиот ориз може да содржи спори на бактеријата Bacillus cereus, кои преживуваат при готвењето. Ако зготвениот ориз остане долго на собна температура, бактериите можат да се размножат и да создадат токсини што не се уништуваат секогаш со подгревање.

Затоа, оризот треба да се излади што побрзо, по можност во рок од еден час, и да се стави во фрижидер. Според препораките на британската здравствена служба NHS, најдобро е да се изеде во рок од 24 часа. Кога ќе го подгревате, проверете дали е жежок низ целата порција и избегнувајте повторно да ја загревате истата порција.

И печените компири бараат внимание ако се завиткани во алуминиумска фолија. Доколку по печењето останат долго на собна температура, може да се создадат услови за развој на бактеријата Clostridium botulinum, која го предизвикува ботулизмот. Тоа не значи дека печените компири се опасни сами по себе, туку дека мора правилно да се чуваат. По печењето, извадете ги од фолијата и ставете ги во фрижидер навреме.

Спанаќот и печурките не стануваат отровни само затоа што повторно се загреваат. Ако биле правилно чувани во фрижидер, можат да се консумираат и подоцна. Тврдењето дека спанаќот никогаш не смее да се подгрева поради нитратите е претерано поедноставување. Повторното загревање само по себе не е главниот проблем; поважно е храната да не стоела предолго на собна температура.

На која температура треба да ја подгреваме храната?

Не е доволно храната да биде топла само на површината. За безбедно подгревање, препорачаната внатрешна температура е 74 °C, и тоа низ целата порција.

Ако користите микробранова печка, промешајте ја храната во текот на загревањето и оставете ја кратко да отстои. На тој начин топлината подобро се распределува, бидејќи во микробрановата може да останат делови што не се доволно загреани.

Супите, чорбите и сосовите загрејте ги до вриење, со повремено мешање. Практично е да ја загреете само количината што планирате да ја изедете, наместо постојано да го вадите и враќате во фрижидер целиот сад.

Може ли храната повторно да се замрзне?

Ако храната се одмрзнала во фрижидер и цело време била правилно чувана, може повторно да се замрзне. Сепак, вкусот и текстурата може да се променат.

Кај храната одмрзната во микробранова печка или со ладна вода, правилата се поинакви: треба да се зготви пред повторното замрзнување. А ако предолго стоела на собна температура, замрзнувањето нема да ја направи повторно безбедна.

Уште една важна работа: не можеме секогаш да препознаеме расипана или небезбедна храна според мирисот и изгледот. Некои микроорганизми што предизвикуваат труење не предизвикуваат видливи промени, па храната може да изгледа сосема нормално, а сепак да претставува ризик.

Што е најважно да запомниме?

Ставете ги остатоците во фрижидер најдоцна два часа по готвењето. Оризот треба да се излади уште побрзо.

Одржувајте ја температурата во фрижидерот на 4 °C или пониска.

Поголемите количества поделете ги во помали садови за да се оладат побрзо.

При подгревање, проверете дали храната достигнала 74 °C низ целата порција.

Загревајте само онолку храна колку што ќе изедете.

Не пробувајте да ја спасите храната што предолго стоела на собна температура со подгревање или замрзнување.

Остатоците од оброците не мора да завршат во корпа, ниту треба да се плашиме од секое повторно загревање. Со правилно ладење, чување и подгревање можеме да ја искористиме храната без непотребен ризик и да го намалиме нејзиното фрлање.

Извори:

USDA – Food Safety and Inspection Service: Leftovers and Food Safety

USDA – Reheating Food

NHS – Home Food Fact Checker: Rice

U.S. Food and Drug Administration (FDA) – Safe Food Handling