Една од најпознатите изумрени птици во светот повторно е во центарот на научното внимание. Американската биотехнолошка компанија Colossal Biosciences објави нов напредок во обидот да создаде птица со особините на додото, кое исчезнало во 17 век.
Додото (Raphus cucullatus) било крупна птица што не можела да лета и живеела на островот Маурициус, во Индискиот Океан. Ловот, уништувањето на живеалиштата и внесувањето животни како стаорците, кои ги уништувале јајцата, придонеле за неговото исчезнување. Денес додото е еден од најпознатите симболи на изумирањето предизвикано од човекот.
Во најновиот развој, објавен на 14 октомври 2026 година, компанијата претстави алатка за вештачка интелигенција наречена GenoMorph. Таа комбинира генетски податоци, информации за развојот на организмите и тридимензионални модели на нивната анатомија за да им помогне на истражувачите да ги идентификуваат генетските елементи што можеби влијаеле врз карактеристичниот облик на клунот и черепот на додото. Компанијата соопшти дека реконструкцијата на геномот на птицата е пополнета до околу 95 проценти, но генетските елементи што ги издвојува алатката сè уште треба дополнително да се испитаат.
Планот е да се проучат и генетски да се изменат клетки од никобарскиот гулаб, кој се смета за најблискиот жив роднина на додото. Научниците се надеваат дека на тој начин ќе можат да создадат птица со некои од неговите карактеристични особини. Но, тоа не значи дека оригиналниот вид може едноставно да се врати во живот. Резултатот би бил генетски изменета птица што би споделувала одредени особини со додото, а не нужно целосно идентична копија на некогашниот вид.
Засега, додото не е оживеано и компанијата не објавила датум кога би можела да се роди првата птица со неговите карактеристики. Пред евентуално враќање на такви птици на Маурициус, би требало да се решат и прашањата за нивното живеалиште, состојбата на екосистемот и влијанието врз денешните видови.
Обидот да се врати додото отвора големо прашање: дали технологијата еден ден ќе ни овозможи да поправиме барем дел од штетата што човештвото му ја нанело на природниот свет?
Извори: Reuters; Colossal Biosciences
