На 28 септември 1928 година, во лабораторијата на болницата „Сент Мери“ во Лондон, шкотскиот бактериолог Александар Флеминг забележал нешто необично. По враќањето од одмор, на една од неговите лабораториски култури со стафилококи се појавила мувла, а околу неа се создала чиста зона во која бактериите не растеле. Наместо да ја отфрли контаминираната култура, Флеминг решил да го испита необичниот феномен.
Мувлата била од родот Penicillium, а Флеминг открил дека произведува супстанција која го спречува растот на одредени бактерии. Тој ја изолирал активната супстанција и ја нарекол пеницилин, според името на мувлата. Во 1929 година ги објавил своите резултати во научен труд, но во тој момент сè уште било далеку од тоа пеницилинот да стане широко употребуван лек.
Проблемот бил во тоа што пеницилинот бил нестабилен и многу тешко се прочистувал во количества погодни за медицинска употреба. Повеќе од една деценија по откритието немало значителен напредок, сè додека тимот во Оксфорд предводен од Хауард Флори и Ернст Чејн, со важниот придонес на Норман Хитли и други истражувачи, не успеал да го изолира и развие пеницилинот како терапевтско средство.
Во текот на Втората светска војна, производството на пеницилин било значително зголемено, а до 1943 година лекот можел да се произведува во големи количества. Тој почнал да се користи за лекување сериозни бактериски инфекции и станал еден од најзначајните медицински пронајдоци на XX век.
Во 1945 година, Александар Флеминг, Ернст Чејн и Хауард Флори ја добиле Нобеловата награда за физиологија или медицина „за откривањето на пеницилинот и неговото лековито дејство кај различни заразни болести“.
Она што започнало како случајна контаминација на една лабораториска култура прераснало во откритие што ја променило медицината. Флеминг не само што забележал нешто необично — тој бил доволно љубопитен да не го игнорира.
На 28 септември 1928 година започнала приказната за пеницилинот — приказна што од една лабораториска случајност стигнала до еден од најзначајните лекови во историјата на медицината.
Извори: Nobel Prize – Alexander Fleming
CDC – The Discovery of Penicillin
Wellcome Collection – On the antibacterial action of cultures of a Penicillium
Nobel Prize – Howard Florey
