Што ако постоеше уред што ќе го следи нивото на шеќер во крвта и ќе се активира само кога ќе забележи дека е покачено? Токму на таква технологија работат научници од Швајцарија. Тие развиле мал електронски имплант што ја претвора гликозата во соединение кое организмот може да го исфрли преку урината.
Истражувањето го предводел професорот Мартин Фусенегер од Швајцарскиот федерален институт за технологија во Цирих (ETH Zurich). Резултатите, објавени во научното списание Science, покажуваат дека уредот успешно ја контролирал гликозата кај глувци со дијабетес. Сè уште, сепак, не е испитан кај луѓе.
Како работи уредот?
Во срцето на имплантот се наоѓа катализатор направен од графитно влакно обложено со ситни честички од злато и платина. Со помош на електрична енергија, тој ја претвора гликозата во глуконат — соединение што бубрезите можат да го исфрлат преку урината.
Системот е поврзан со сензор што постојано го следи нивото на шеќер во крвта. Кога тоа ќе се покачи, на пример по оброк, сензорот испраќа сигнал преку паметен телефон или часовник, со што се активира имплантот. Штом нивото на гликоза се врати во посакуваните граници, уредот престанува да работи.
Една од особеностите на оваа технологија е тоа што не користи лекови, ензими или живи клетки за да ја претвори гликозата. Наместо тоа, процесот се одвива со помош на електрична енергија и специјално изработен катализатор.
Што покажале тестирањата?
Во текот на шестнеделниот експеримент, имплантот помогнал да се одржи подобра контрола на шеќерот кај глувците со дијабетес. Истражувачите забележале и намалување на телесната тежина и на триглицеридите во крвта. Во периодот на испитувањето не биле забележани знаци на оштетување на ткивата.
Овие резултати се особено интересни затоа што дијабетесот тип 2 и дебелината често се поврзани. Кога организмот не може ефикасно да ја регулира гликозата, нејзиното ниво во крвта може да остане покачено, а метаболичките нарушувања често одат рака под рака со вишокот килограми.
Истражувачите затоа ја разгледуваат можноста имплантот во иднина да помогне не само во контролата на дијабетесот, туку и во лекувањето на дебелината. Сепак, резултатите кај глувците не се гаранција дека истиот ефект ќе се постигне и кај луѓето.
Дали ова значи дека лековите за дијабетес наскоро ќе станат непотребни?
Засега е рано да се зборува за тоа. Уредот сè уште е во експериментална фаза, а пред да може да се користи кај луѓе, ќе треба да помине низ дополнителни испитувања за да се утврдат неговата безбедност, ефикасност и долгорочни ефекти.
Ако понатамошните истражувања ги потврдат досегашните резултати, ваквата технологија би можела да понуди поинаков начин за контролирање на шеќерот во крвта. Наместо да се потпира исклучиво на лекови, организмот би добил дополнителна помош од мал уред што реагира кога гликозата ќе се покачи.
До тогаш, ова останува ветувачки научен експеримент, а не замена за постојните терапии. Луѓето со дијабетес не треба да ги менуваат или прекинуваат пропишаните лекови без консултација со лекар.
Фото: Симболична илустрација, не е вистинскиот уред.
Извор: Maity, D. et al. (2026). Wireless electrocatalytic closed-loop system for drug-free management of diabesity. Science.