Пред речиси два века, на 19 август 1839 година, во Париз јавно бил претставен пронајдокот што ќе го промени начинот на кој луѓето го паметат светот – дагеротипијата.
Зад неа стоел францускиот уметник и пронаоѓач Луј Дагер, кој го усовршил процесот во соработка со Никефор Ниепс.
На 19 август, физичарот и политичар Франсоа Араго детално го претставил процесот пред заедничка седница на Француската академија на науките и Академијата за убави уметности во Париз. Со тоа дагеротипијата била јавно објавена и започнала нејзината брза распространетост низ светот.
Процесот овозможувал светлината да остави трајна слика врз сребрена или посребрена бакарна плочка. За разлика од насликаниот портрет, човекот сега можел да добие слика создадена директно со дејството на светлината.
Но првите фотографии не биле ни брзи, ни едноставни.
За создавање дагеротип биле потребни долги експозиции. Кај раните портрети луѓето морале да останат речиси неподвижни неколку минути за да можат да бидат фотографирани.
И сепак, новата технологија брзо го освоила светот.
Луѓето за првпат можеле да го видат својот лик зачуван во слика – не како насликан портрет, туку како трага што ја оставила светлината.
Само неколку месеци подоцна, во октомври или ноември 1839 година, Роберт Корнелиус го направил она што денес се смета за најраниот зачуван американски фотографски портрет – сопствен автопортрет.
(Роберт Корнелиус, автопортрет со дагеротипија, октомври/ноември 1839. Wikimedia Commons – Public Domain.)
Фотографијата постепено станала повеќе од технологија.
Станала начин да се зачуваат луѓето, градовите, настаните и моментите што инаку би исчезнале.
Од тешките метални плочки и долгите експозиции…
до филмските фотоапарати.
Од црно-белите фотографии…
до дигиталните камери.
А денес?
Речиси секој човек во џебот носи фотоапарат со кој може да направи илјадници фотографии за само еден ден.
Но принципот останал ист:
светлината остава трага.
И од таа трага ние создаваме спомен.
Затоа 19 август денес се одбележува како Светски ден на фотографијата – датум поврзан со јавното претставување на дагеротипијата во 1839 година.
Пред 187 години, една технологија почнала да го замрзнува времето.
Денес фотографијата го прави тоа секоја секунда.
Насловна фотографија: „Boulevard du Temple“, дагеротипија на Луј Дагер, околу 1838/1839. Фото: Louis Daguerre / Wikimedia Commons – Public Domain.
Извори:
Library of Congress – „The Daguerreotype Medium“
Metropolitan Museum of Art – „Daguerre and the Invention of Photography“
National Science and Media Museum – „From Daguerreotypes to Digital“
