Пред 112 години, на 28 јуни 1914 година, два куршуми испукани на една сараевска улица станаа искрата што доведе до загуба на околу 20 милиони животи.
Тие беа искрата што ја запали Првата светска војна.
Еве го лудото нешто — атентатот на надвојводата Франц Фердинанд за малку и немало да се случи. Шест атентатори ја чекале моторната поворка тоа утро. Едниот не успеал да фрли бомба, другиот фрлил бомба но промашил, а останатите не се осмелиле или немале можност да дејствуваат додека колоната минувала со голема брзина. Заговорот бил, благо кажано, аматерски катастрофален.
А потоа дошло до погрешното свртување што ја промени историјата. По говорите во Градскиот дом, Надвојводата решил да ги посети ранетите во болница — но неговиот шофер свртел во погрешна улица, застанал и почнал да се враќа. Гаврило Принцип, кој ја пропуштил својата шанса претходно, стоел на тротоарот само метар или два од местото каде автомобилот застанал. Зачекорил напред и испукал два куршума.
Пред да умре, Франц Фердинанд наводно ѝ прошепотил на својата жена: „Софи, не умирај. Остани жива за нашите деца!” Таа сепак умрела. И тој — малку подоцна.
Атентаторот? Принцип имал само 19 години — премлад за смртна казна. Бил осуден на максимум 20 години затвор, но починал од туберкулоза во 1918 година, на 23-годишна возраст, само неколку месеци пред да заврши војната што неговиот атентат помага да ја поттикне.
И уште една последна иронија: Версајскиот договор, со кој завршила Првата светска војна, бил потпишан на 28 јуни 1919 година — точно пет години по денот на атентатот.
Едно погрешно свртување. Два куршума. Дваесет милиони мртви. Историјата понекогаш виси на конец.
(Фотографијата е од автомобилот на надвојводата Франц Фердинанд и неговата сопруга на официјална посета на Сараево во јуни 1914 година, кратко пред нивниот атентат)
Извори: Wikipedia | History.com | National Geographic | Britannica | Cambridge University Library
