Кога почнал да работи на своето ремек-дело „Злосторство и казна“, Фјодор Михајлович Достоевски бил на дното од својот живот. Се борел со епилепсија, со пороци и со сопствената страст за коцкање, а покрај сè, морал да ги отплати долговите на својот починат постар брат. Пред тоа, преживеал шестгодишна тешка робија и четиригодишен егзил во Сибир, а сега, кога повторно му се заканувала затворска казна поради долгови, бил преплашен. Неговата сопруга Ана го извлекла од сè.
Ана го освоила Достоевски со својата сериозност и стабилност, бидејќи знаела дека токму тоа му недостасува.
Ситуацијата била очајна и барала очајни мерки. Затоа Достоевски потпишал договор со Фјодор Стеловски. Сумата била 3.000 рубли, точно колку и неговиот долг. Денес, тоа би било околу 80.000 евра. За тие пари, тој ги продал, меѓу другото, правата за објавување на Стеловски, но исто така се обврзал да достави нов роман од најмалку 175 страници во многу краток временски период. Доколку не го исполни договорот, му се заканувало губење на авторските права за сите негови дела, кои потоа ќе му припаѓаат на Стеловски.
Достоевски му го ветил на непостојаниот, лукав и злобен Стеловски романот „Коцкарот“. Сепак, и покрај краткиот рок, писателот бил целосно апсорбиран во „Злосторство и казна“. Додека се мачел во дилемите, дошол октомври, а Достоевски сфатил дека мора да го заврши целиот роман за само четири недели.
Неговите пријатели му понудиле помош. Го убедиле да им го раскаже заплетот на романот, за секој од нив да може да го напише својот дел, а Достоевски подоцна да ги спои во целина. Сепак, писателот одбил да го користи таков метод, кој го сметал за нечесен.
Наместо тоа, на 15 октомври, тој решил да побара помош од стенограф, многу барана и ретка професија во тоа време. Добил препорака за Ана Григориевна Сниткина. Таа имала само 20 години и сакала да стане финансиски независна.
Честа да работи со Достоевски била речиси незамислива за неа. Таа пораснала додека нејзиниот татко ѝ ги читал романите на неговиот омилен писател, Достоевски.
Достоевски го закажал својот прв состанок за 11:30 часот наутро, со експлицитна забелешка дека не треба да пристигне порано или подоцна од договореното време. Ја поздравил нервозно, што било разбирливо бидејќи веќе паничел поради рокот за доставување на ракописот.
Ана одговарала на секое негово прашање со сериозност и воздржаност. Се покажало дека токму тоа е клучот за Достоевски. Многу му се допаѓал нејзиниот деловен и сериозен тон, а постепено го омекнувал својот.
Тоа прво попладне го поминале работејќи напорно. Тој диктирал, а таа си правела стенографски белешки од неговите зборови, а потоа навечер, во нејзината куќа, ги транскрибирала.
Вака изгледале нивните следни 25 дена. Ана доаѓала кај Достоевски пред пладне и работела до 4 часот попладне. Кратките паузи за чај ги користеле за разговори, кои од ден на ден станувале потопли и поинтимни.
Не поминало долго време пред Достоевски да почне да ја нарекува „гулаб“. Тој се восхитувал на нејзината сериозност, што не значело тага. Напротив, дури и кога тој паѓал во најмрачни расположенија, нејзиното присуство било светлина што го спасува од опсесивни и опасни мисли.
Иако сериозна, Ана била исклучително сочувствителна и нежна. Во тоа време, ниту таа ниту тој не биле свесни дека овој период е семето од кое ќе расте нивната, како што подоцна ја доживува Ана, легендарна љубов.

Ана подоцна пишувала за нивниот брак, а во своите „Спомени за Достоевски“ се присетува на тие денови:
„Секој ден, за време на нашиот разговор, тој ми споменуваше некоја несреќна сцена од неговото минато. Бев длабоко трогната од овие приказни за тешкотиите со кои се соочувал. Во една прилика, морав да го прашам:
Зошто, Фјодор Михајлович, секогаш се сеќаваш само на тешките времиња? Кажи ми понекогаш како си бил среќен.
-Среќен? Но, јас никогаш не сум бил среќен. Барем не на начинот на кој сакав. Сè уште го чекам тоа“…
Во тоа време, ниту таа ниту тој не биле целосно свесни дека Фјодор целиот свој живот барал жена како неа, дека ја чекал.
Достоевски имал три големи љубови, и сите три испреплетени во „Коцкарот“.
„Дали мислиш дека би можел повторно да се оженам? Дека некоја жена би се согласила да ми биде сопруга? Но, каква жена да барам, интелигентна или добра?“
Ана, без двоумење, предложила дека дефинитивно треба да биде интелигентна.
„Па, ако можев да бирам, би избрала добра отколку интелигентна, бидејќи добрата ќе се сожали на мене и ќе ме сака“, ѝ рекол писателот.
Потоа Фјодор ја искористил можноста да ја праша Ана зошто не е мажена.
„Имав двајца додворувачи. И двајцата се прекрасни млади мажи и ги почитувам неизмерно, но никогаш не сум ги сакала ниту еден од нив, и сакам да се омажам за љубов“, му открила Ана.
„Несомнено, треба да се ожените само за љубов. Почитта не е доволна основа за среќен брак“, се согласил воодушевениот Достоевски.
Последната деловна средба се одржала на 10 ноември. Ана и Фјодор заедно направиле чудо: целиот роман „Коцкар“ бил завршен за само 26 дена.
Достоевски се ракувал со Ана, ѝ ја платил договорената сума од 50 рубли и тоа што следи е историја… тие живееле заедно до крајот на животот.
Текст: Никола Пијанманов