Пред 113 години, во разгарот на летото, две војски тргнале во општа офанзива што за неколку недели ќе ја реши судбината на цела една територија — без притоа населението таму директно да одлучува за сопствената иднина.
На 15 јули 1913 година, во завршната фаза на Втората балканска војна, грчката и српската војска започнале нова општа офанзива против Бугарија, додека Отоманската империја една недела подоцна, на 22 јули, повторно го зазела Одрин. Овој воен притисок дошол само неколку дена откако Романија, на 10 јули, ѝ објавила војна на Бугарија и на 11 јули ги преминала бугарските граници, брзо напредувајќи кон Софија.
Опколена од сите страни — од запад од Србија, од југ од Грција, од север од Романија и од исток од Отоманите — Бугарија побарала примирје на 30 јули 1913 година. Ова го отворило патот кон Букурешкиот мировен договор, потпишан на 10 август 1913 година, со кој конечно се прекроила картата на регионот.
Значењето за Македонија
Букурешкиот договор ја формализирал поделбата на поголемиот дел од географска Македонија. Територијата на географска Македонија, за која се воделе двете балкански војни, била поделена меѓу победниците — најголемиот дел припаднал на Србија и Грција, додека само мал дел (Пиринска Македонија) останал во рацете на Бугарија.
Оваа поделба на Македонија, спроведена без референдум или консултација со самото население, останува централен настан во историската меморија на регионот до денес — различни национални перспективи (српска, грчка, бугарска и македонска) различно го толкуваат неговото значење и последиците.
Широко се смета дека линиите повлечени во Букурешт придонеле за понатамошните регионални тензии и ја поттикнале ревизионистичката политика на Бугарија, што претставувало еден од факторите за нејзиното приклучување кон Централните сили во Првата светска војна.
Фотографии: Карта на Балканот по Букурешкиот мировен договор (1913); Делегатите на Букурешката мировна конференција (1913)
Извори:
Encyclopaedia Britannica — “Balkan Wars”: britannica.com/topic/Balkan-Wars
Encyclopaedia Britannica — “Second Balkan War”: britannica.com/event/Second-Balkan-War
Wikipedia — “Second Balkan War”: en.wikipedia.org/wiki/Second_Balkan_War
Wikipedia — “Balkan Wars”: en.wikipedia.org/wiki/Balkan_Wars
