Водата учествува во речиси секоја функција во телото — регулира телесна температура, го носи кислородот до клетките, ги штити зглобовите и помага при варење. И покрај тоа, повеќето луѓе не забележуваат дека се дехидрирани сè додека телото не почне гласно да сигнализира. Проблемот е што многу од овие сигнали лесно се препишуваат на нешто друго — умор, стрес, „лош ден” — наместо на едноставен недостаток на течности.
Еве 10 знаци на кои вреди да обрнете внимание, кои се наведуваат во медицински извори како можни показатели на дехидрација.
1. Чувствувате жед
Звучи очигледно, но е важно да се каже: според Клиниката Мајо, жедта е еден од доцните сигнали на телото, а не рана предупредувачка ознака. Кога веќе ќе почувствувате жед, телото веројатно веќе имало забележлив недостаток на течности некое време пред тоа. Ова важи особено за постарите лица, кај кои чувството на жед природно ослабува со возраста. Затоа, најдобрата стратегија е да пиете вода редовно, а не да чекате прво да ожеднеете.
2. Урината ви е темна
Бојата на урината е еден од корисните и лесно достапнипоказатели за нивото на хидратација, без потреба од каков било уред. Според Харвардското училиште за јавно здравје Т.Х. Чан, бледо-жолтата, светла боја на урината е знак на добра хидратација, додека темно-жолтата урина може да укажува дека телото штеди вода поради недоволен внес на течности.
3. Имате главоболка
Главоболката е еден од често пријавуваните симптоми на дехидрација. Според Кливленд клиника, дехидрацијата може да предизвика главоболка, замор и вртоглавица.
4. Постојано сте уморни
Дехидрацијата може да придонесе за намалување на волуменот на крвта, што може да го отежни нормалниот транспорт на кислород и хранливи материи до ткивата. Резултат може да биде чувство на исцрпеност и намалена енергија — симптом кој лесно се меша со обичен недостаток на сон.
5. Кожата ви е сува или губи еластичност
Еден брз домашен тест: благо штипнете ја кожата на дланката или подлактицата. Ако кожата бавно се враќа во нормала наместо веднаш да се измазни, тоа може да укажува на дехидрација — состојба позната како намален тургор на кожата.
Сувата кожа и усните се можни знаци на недостаток на течности според WebMD.
6. Имате непријатен здив
Плунката содржи природни антибактериски својства кои помагаат здивот да остане свеж. Кога сте дехидрирани, се произведува помалку плунка, што може да им овозможи на бактериите во устата полесно да се размножуваат — а тоа може да придонесе за непријатен здив.
7. Копнеете по слатко
Ова е еден од понеочекуваните знаци. Понекогаш жедта може да се помеша со глад. Некои луѓе забележуваат зголемена желба за храна кога не внесуваат доволно течности, но врската меѓу дехидрацијата и копнежот по слатко не е целосно разјаснета. По физичка активност, кога телото троши енергија и течности, желбата за јаглехидрати може да биде резултат на повеќе фактори — од обновување на енергетските резерви до замор. Затоа, ако ненадејно почувствувате глад или желба за слатко, особено по напор, вреди прво да проверите дали сте внеле доволно течности.
8. Имате запек
Водата е важна за нормалното функционирање на цревата. Кога телото нема доволно течности, дебелото црево може да апсорбира повеќе вода од отпадот што минува низ него, што може да резултира со потврда столица и потешкотии при празнење.
9. Чувствувате вртоглавица или лесна замаглена свест
Намалениот волумен на крв при позначајна дехидрација може да придонесе за пад на крвниот притисок, што може да предизвика чувство на вртоглавица, нестабилност или „магла во главата“, особено при брзо станување.
10. Имате грчеви во мускулите
Водата и електролитите (натриум, калиум, магнезиум) играат важна улога во функционирањето на мускулите и нервите. Нарушувањето на балансот на течности и електролити може да придонесе за појава на грчеви, особено при физичка активност или во топло време.
Колку вода е доволно?
Точната потребна количина зависи од телесната тежина, нивото на активност, температурата на околината и здравствената состојба, па не постои единствен универзален број што важи за секого. Најпрактичниот пристап е да пиете редовно во текот на денот, а не да чекате чувство на жед, и да ја следите бојата на урината како брз, секојдневен показател дали внесувате доволно течности.
Ако симптомите се посилни — многу темна урина или целосен недостаток на мокрење, забрзан пулс, конфузија или несвестица — тоа може да укажува на сериозна дехидрација и бара итна медицинска помош.
Овој текст е наменет за општа информација и не претставува медицинска дијагноза или совет. Доколку имате постојани или сериозни симптоми, консултирајте се со лекар.
Извори
- Mayo Clinic — „Dehydration: Symptoms & causes”, за жедта како доцен сигнал на дехидрација и ризичните групи.
- Cleveland Clinic — „Dehydration: Symptoms & Causes”, за целосната листа симптоми, вклучувајќи главоболка, замор, копнеж по слатко и запек.
- Harvard T.H. Chan School of Public Health — за бојата на урината како показател на нивото на хидратација.
- WebMD — „Dehydration – Signs, Symptoms, Causes, and Prevention”, за сувоста на кожата, усните и другите рани знаци.
