Јаворов бил војвода и деец на Внатрешната македоно-одринска револуционерна организација (ВМОРО). Во рамките на организацијата бил еден од најблиските соработници на Гоце Делчев, со кого соработувал и дејствувал на терен. По смртта на Делчев, Јаворов останал активен во револуционерните кругови; во еден период дејствувал и во четата на Јане Сандански, учествувајќи во револуционерните активности во Серскиот регион. Подоцна воспоставил блиска соработка и пријателство со Тодор Александров, со што неговото присуство продолжило да биде дел од највисокото раководно и војводско окружување на организацијата.
По убиството на Делчев, Јаворов го напишал текстот „Гоце Делчев“, кој се смета за првата лична биографија на револуционерот, заснована на непосредно познанство и заедничка дејност. Во истиот текст, Јаворов го спомнува и Струмичкиот округ, во контекст на движењето на четите и организациските правци на ВМОРО. Ова спомнување е дел од описот на револуционерната географија на периодот и укажува на улогата на Струмичкиот крај во пошироката мрежа на дејствување.
Како поет, Јаворов е еден од клучните претставници на симболизмот во Југоисточна Европа. Неговата поезија е преведувана на повеќе јазици и останува предмет на меѓународни книжевни и компаративни истражувања.
Пејо Јаворов останува автор што бара повторно читање — како поет, како војвода и како сведок на време во кое зборот и делото биле нераздвоиви.
*Во продолжение објавуваме неколку фотографии од Пејо Јаворов, како и фотографии од неговиот подоцнежен период, меѓу кои и заеднички снимки со Тодор Александров.
Како музички прилог е вклучена изведбата на песната „Ден денувам“, по текст на Јаворов, од поетскиот циклус “Хајдушки песни”, посветен на Гоце Делчев. Песната ја изведува македонскиот бенд La Colonie Vovox, со учество на бугарскиот виртуоз на кавал Теодоси Спасов.
