Денес велиме килограм, метар и час. Но пред да се воспостават современите мерни стандарди, луѓето на овие простори користеле мерки што биле дел од нивното секојдневие.
Ока се користела како мерка за тежина, особено за разни земјоделски и прехранбени производи. Во македонските извори се бележи како 1 ока = 1,282 килограми.
Аршин бил мерка за должина, особено при мерење ткаенини и други материјали. Неговата должина не била целосно иста насекаде, но во македонските извори се среќава како мерка од приближно 65 до 75 сантиметри.
Лакот бил уште една стара мерка за должина, поврзана со човечкото тело – од лакотот до врвот на средниот прст. Токму затоа неговата должина можела да варира од човек до човек.
А што е со саатот?
Пред часовникот да биде само уред за покажување време, „саат“ се користел и како израз за еден час. Затоа во стариот говор можеме да сретнеме изрази како „за еден саат“ – нешто што и денес го разбираме.
Најинтересното е што овие мерки не биле само бројки. Тие биле дел од секојдневниот живот – на пазарот, во дуќанот, при шиење облека, во земјоделството и во трговијата.
Пред метрите, килограмите и стандардизираните мерки, луѓето го мереле светот со мерки што биле блиски до нивниот секојдневен живот.
Фото: Стар аршин, традиционален мерен инструмент за должина, изложен во Трговскиот музеј во Адапазар, ТурцијWikimedia Commons/Sait Korkmaz/CC BY-SA 4.0.
Извори:
Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“; Дигитален речник на македонскиот јазик.
