Окото на Сахара – огромна геолошка формација среде пустината

Среде бескрајните песочни пространства на Сахара се наоѓа една од најнеобичните геолошки формации на Земјата. Изгледа како огромно око со десетици концентрични кругови, а нејзиниот дијаметар достигнува околу 40 километри. Толку е впечатлива што со децении го привлекува вниманието на научниците, астронаутите и љубителите на природните феномени.
Позната како Окото на Сахара, Ришатската структура (Richat Structure) се наоѓа во северозападниот дел на Мавританија, во пустината Сахара. Нејзината необична форма најдобро се забележува од вселената, каде што изгледа како огромна мета врежана во пустинскиот пејзаж.
Дали некогаш тука удрил огромен метеорит?
Кога научниците првпат ја проучувале оваа формација, нејзината речиси совршена кружна форма ги навела да помислат дека можеби станува збор за кратер создаден од удар на метеорит. На прв поглед, таквото објаснување изгледало сосема веројатно.
Сепак, понатамошните геолошки истражувања покажале дека нејзиното потекло е поинакво.
Ришатската структура е огромна геолошка купола, создадена низ сложени процеси на издигнување и магматска активност. Во текот на милиони години, ветерот и водата постепено ги еродирале карпестите слоеви. Бидејќи различните видови карпи немаат иста отпорност на ерозија, некои биле отстранети побрзо, додека поотпорните останале да формираат издигнати кружни гребени.
Така настанал препознатливиот изглед на огромно око. Различните нијанси на круговите ги откриваат разновидните карпести слоеви, меѓу кои има и седиментни и магматски карпи.
Природен феномен што сè уште фасцинира
Она што ја прави Ришатската структура толку посебна е нејзината големина и необичната правилност на концентричните кругови. Иако денес научниците имаат објаснување за нејзиното потекло, нејзината сложена геолошка историја и понатаму е предмет на истражувања.
Окото на Сахара е потсетник дека природата, низ милиони години, може да создаде форми што изгледаат речиси неверојатно.
Фото: NASA Earth Observatory / Lauren Dauphin, Landsat 8 и Landsat 9.
Извори: NASA Earth Observatory
U.S. Geological Survey (USGS)
Geological Society of America – Resolving the Richat Enigma (2005)