Напуштените објекти како безбедносен и урбан предизвик

Скриени зад тараби, обраснати во диви растенија или стоејќи како мрачни споменици на некое минато време, напуштените објекти во Струмица се повеќе од само грда слика. Тие се претвораат во сериозен безбедносен ризик, еколошки проблем и кочница за урбаниот развој на градот.

2 мин. читање

Најголем проблем претставуваат и бројните стари, напуштени куќи во приватна сопственост, особено во постарите маала и во центарот на градот. Многу од овие куќи се во фаза на распаѓање. Нивните покриви протекуваат, ѕидовите се напукнати, а терасите и оградите се нестабилни. Тие претставуваат директна опасност од уривање врз минувачи или врз соседните, населени објекти. Овие објекти често се претвораат во диви депонии, извор на зарази и засолништа за бездомни животни, што дополнително ја намалува безбедноста во соседството.

Законот за градење ги регулира условите за градба, но и за одржување и отстранување на градби. Клучните одредби се однесуваат на:

  • Должност на сопственикот: Сопственикот на градбата е должен да ја одржува во состојба која е безбедна за употреба и не претставува опасност за животот или здравјето на луѓето, за околината и за соседните објекти.
  • Овластување на инспекторот: Доколку градежен инспектор утврди дека некој објект е дотраен (руиниран) до тој степен што претставува непосредна опасност од уривање или загрозување на безбедноста, тој има овластување да преземе мерки.

Иако законот е јасен, во пракса постојат два големи проблеми кои го кочат процесот:

  1. Нерешени имотно-правни односи: Ова е најголемата пречка. Многу од овие објекти имаат:
    • Непознати сопственици: Сопственикот е починат, иселен од државата, или едноставно не може да се пронајде.
    • Повеќе наследници: Објектот е во оставинска постапка или има повеќе наследници кои не можат да се договорат.
    • Стечај на фирма: Ако објектот бил сопственост на фирма која отишла во стечај.
    Без да се знае кој е сопственикот, инспекторот нема кому да му го достави Решението, што ја комплицира целата постапка.
  2. Недостаток на буџетски средства: Присилното уривање чини пари. Иако тие пари треба да се наплатат од сопственикот, општината мора прво да ги обезбеди од својот буџет. Ако се знае дека сопственикот е непознат или сиромашен, општината однапред знае дека тешко ќе ги наплати тие средства, па често немаат обезбедено пари во буџетот за оваа намена.