Дали замрзнатите малини имаат помалку витамини од свежите? А дали замрзнатата брокула е помалку здрава од онаа што ја купуваме на пазар? Иако многумина веруваат дека свежото овошје и зеленчук се секогаш похранливи, тоа не е нужно така. Многу зависи од тоа кога се набрани, како се чувани и колку време поминало пред да ги изедеме.
Замрзнатото овошје и зеленчук можат да ја задржат хранливата вредност речиси исто добро како и свежите производи. Во некои случаи, замрзнатите дури може да содржат и повеќе од одредени витамини, особено ако свежите долго стоеле пред да стигнат до нашата трпеза.
Што се случува со витамините при замрзнувањето?
Овошјето и зеленчукот наменети за замрзнување најчесто се обработуваат набргу по бербата. На тој начин, голем дел од хранливите материи се зачувуваат пред да започне нивното постепено разградување.
Кај многу видови зеленчук, пред замрзнувањето се применува кратко бланширање, односно производот накратко се изложува на врела вода или пареа, а потоа брзо се лади. Така се забавуваат ензимските процеси што можат да го влошат квалитетот при подолгото чување.
Оваа постапка може да доведе до губење на дел од витамините чувствителни на топлина, особено витаминот Ц и некои витамини од групата Б. Сепак, ниските температури потоа го забавуваат понатамошното разградување на хранливите материи.
Дали свежото навистина е подобро?
Свежото овошје и зеленчук се одличен избор, особено кога се сезонски, набрани во соодветна зрелост и изедени набргу по бербата.
Но, не секое свежо овошје или зеленчук е навистина свежо во моментот кога го купуваме. Некои производи поминуваат денови во транспорт и складирање, а за тоа време може да изгубат дел од одредени витамини.
Истражување објавено во списанието Journal of Agricultural and Food Chemistry ја споредувало содржината на витамини во свежи и замрзнати овошја и зеленчуци. Резултатите покажале дека во многу случаи разликите биле мали, а кај некои замрзнати производи биле измерени и повисоки количества на одредени витамини.
Тоа не значи дека замрзнатото секогаш е подобро. Резултатите зависат од видот на овошјето или зеленчукот, конкретниот витамин и условите во кои производот бил чуван. Затоа, и свежите и замрзнатите производи можат да бидат добар избор.
Дали замрзнатото овошје содржи повеќе шеќер?
Самото замрзнување не ја зголемува значително природната содржина на шеќери во овошјето. Проблемот може да настане кога производителот додава шеќер или сируп.
Затоа, при купување замрзнати јагоди, малини, боровинки или друго овошје, проверете ја декларацијата. Најдобро е да изберете производ што содржи само овошје, без додаден шеќер.
Слично е и со зеленчукот. Обичната замрзната брокула, грашокот или боранијата се практичен избор за секојдневните оброци. Кај готовите мешавини, сепак, проверете дали има додадени сосови, путер или поголемо количество сол.
Како да ги подготвуваме за да зачуваме повеќе хранливи материи?
Не е важен само изборот на производот, туку и начинот на кој го подготвуваме. При долгото варење во многу вода, дел од витамините растворливи во вода преминуваат во течноста.
За да се намалат загубите, зеленчукот гответе го кратко, на пареа или во микробранова печка со малку вода. Ако го варите, избегнувајте непотребно долго готвење. Водата во која се варел може да ја искористите за супа или чорба.
Важно е и да ги следите упатствата на пакувањето, бидејќи некои замрзнати производи треба да се зготват пред да се јадат.
Замрзнатите производи чувајте ги на препорачаната температура. Ако нешто се одмрзнало во фрижидер, може повторно да се замрзне доколку било правилно чувано, но вкусот и текстурата може да се променат.
Замрзнатите малини и боровинки лесно се додаваат во јогурт, овесна каша или смути, а замрзнатиот зеленчук е практичен додаток во супи, чорби и омлети. Не мора да ги миете или чистите како некои свежи производи, а можете да земете само онолку колку што ви е потребно.
Свежо или замрзнато – што да избереме?
Нема потреба да се ограничуваме само на едното. Свежото овошје и зеленчук се одлични кога се во сезона и со добар квалитет, а замрзнатите производи се практична алтернатива во текот на целата година.
Тие ни овозможуваат да јадеме разновидно и кога одредени намирници не се во сезона, полесно да ги планираме оброците и да фрламе помалку храна.
Најважно е секојдневно да внесуваме разновидно овошје и зеленчук, без разлика дали се свежи или замрзнати. Ако замрзнатите производи ни помагаат почесто да ги имаме на трпезата, тогаш тие се одличен избор.
Извори:
Harvard T.H. Chan School of Public Health – The Nutrition Source
Harvard Health Publishing – Reconsider Frozen Fruits and Vegetables
Bouzari et al. – Vitamin Retention in Eight Fruits and Vegetables, Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2015
USDA – Freezing and Food Safety
