Вангелина Пармачка, сточарка од селото Будинарци, Северна Македонија, е меѓу 100-те жени хероини претставени од Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (FAO). Со својата работа, грижата за стадо од околу 600 овци и борбата за подобри права на жените земјоделки, таа е пример за посветеност, претприемништво и зачувување на руралните заедници. Нејзината приказна е значајна не само за Македонија, туку и за нашиот регион, каде што земјоделството и иднината на селата имаат суштинско значење.
Заедно со своето семејство, таа се грижи за стадо од околу 600 овци и произведува традиционално овчо сирење. Нејзината работа го опфаќа целиот процес – од грижата за животните и производството, до преработката и пласманот на производите. На тој начин, таа не само што обезбедува егзистенција за своето семејство, туку и придонесува за зачувување на традиционалното сточарство и локалното производство на храна.
Но, нејзината улога не завршува на фармата.
Пармачка е координаторка на Мрежата на жени земјоделки при Националната федерација на фармери, каде што активно се залага за подобри услови за работа, поголема институционална поддршка и посилни права за жените кои живеат и работат во руралните средини.
Преку заедничкото дејствување на Мрежата, жените земјоделки придонеле за воведување посебна мерка за поддршка на инвестициите на жените во земјоделството, како и за промени во политиките што го отворија патот кон остварување на правото на породилно отсуство за регистрираните жени земјоделки.
Овие достигнувања се важни затоа што зад секој земјоделски производ стојат труд, знаење, одговорност и често недоволно препознаена работа. Жените во земјоделството не се само помошнички во семејните стопанства – тие се производителки, претприемачки, носителки на економскиот развој и активни учеснички во креирањето на јавните политики.
Зошто оваа приказна е важна за Македонија и нашиот регион?
За Македонија, а особено за региони каде што земјоделството е важен дел од економскиот и семејниот живот, ваквите примери имаат посебно значење. Иако овчарството и производството на традиционална храна се поврзуваат со долгогодишното културно наследство, нивната иднина зависи од тоа дали земјоделците ќе добијат услови за достоинствен живот и одржлива работа.
Потребни се подобра институционална поддршка, полесен пристап до инвестиции, сигурни можности за пласман на домашните производи и политики што ќе им овозможат на младите да ја препознаат земјоделската дејност како реална можност за професионална и семејна иднина.
Истовремено, потребно е поголемо признавање на трудот на жените во земјоделството. Нивната економска независност, социјална сигурност и можноста да ги усогласат семејните обврски со професионалниот живот не се прашања што ги засегаат само нив лично. Тоа се прашања што ја засегаат иднината на целото село.
Приказната на Вангелина Пармачка потсетува дека развојот на руралните средини не започнува секогаш со големи проекти и големи зборови. Понекогаш започнува со едно семејство што секојдневно се грижи за своето стадо, со жена која одговорно ја врши својата работа и со заедница што одлучува да се организира и да ги побара правата што ѝ припаѓаат.
Нејзиниот пример е поттик и за младите луѓе да ја препознаат вредноста на домашното производство, традиционалните занаети и животот во руралните средини.
Зашто кога ги поддржуваме жените земјоделки, не поддржуваме само поединци – ги поддржуваме семејствата, локалната економија, домашното производство и иднината на македонските села.
Приказната на Вангелина Пармачка е потсетник дека зад развојот на секоја рурална заедница стојат луѓе чиј труд заслужува почит, а нивните права – вистинска поддршка.
