На 2 август 338 година п.н.е., на рамнината кај Херонеја во Беотија, се одиграла битка која многу историчари ја сметаат за една од најважните пресвртници во античката историја. Тоа не бил само судир меѓу две армии – туку пресметка што го означила крајот на една политичка ера и почетокот на друга.
БИТКАТА КАЈ ХЕРОНЕЈА
На 2 август 338 година п.н.е., македонската војска предводена од Филип II Македонски, заедно со неговиот само 18-годишен син Александар, се соочила со здружените сили на Атина и Теба. По долгогодишни меѓусебни судири, двете најмоќни грчки полиси конечно се обединиле, свесни дека подемот на Македонија претставува најголемиот предизвик за нивната независност.
Што велат античките извори?
Историчарот Диодор Сицилијански пишува дека битката била долга и исклучително жестока. Според него, Филип II намерно ја повлекол својата десна фаланга, создавајќи впечаток дека се повлекува. Атињаните тргнале во потера и го нарушиле својот борбен распоред – токму она што македонскиот крал го очекувал.
Во истиот момент, на другиот дел од бојното поле, младиот Александар го предводел нападот против елитната Тебанска Света чета. Плутарх токму на тој напад му го припишува пресвртот што ја одлучил битката.
Падот на Светата чета
Археолошките ископувања кај Херонеја открија масовен гроб со 254 скелети, за кои најчесто се смета дека им припаѓале на припадниците на Светата чета. Над нивните посмртни останки бил подигнат прочуениот Лав од Херонеја, кој и денес сведочи за нивниот последен отпор.
Последиците
По победата, Филип II го формирал Коринтскиот сојуз, а Македонија станала доминантна сила. Само две години подоцна, по смртта на Филип, Александар ќе го започне походот што ќе создаде една од најголемите империи во историјата од Балканот до Индија.
Битката кај Херонеја го означи крајот на класична Грција и почетокот на една нова епоха предводена од Македонија.
Извори: Диодор Сицилијански, Bibliotheca Historica XVI; Плутарх, Животот на Александар; археолошки истражувања на Херонеја.