Пред само нешто повеќе од една деценија, Денисовците беа речиси целосна мистерија за науката. Оваа древна човечка група била откриена преку неколку фрагментирани остатоци од Денисовата пештера во Сибир, а генетските истражувања покажаа дека оставиле свое наследство и во геномот на дел од современите човечки популации во Азија и Океанија.
Сега научниците направија значаен чекор напред. На 9 септември 2026 година, во списанието Nature беше објавено ново истражување за остатоци пронајдени во пештерата Бианфу (Bianfu Cave) во кинеската провинција Јунан, во југозападна Кина. Истражувачите прегледале повеќе од 60.000 фрагменти од коски, од кои десетици биле избрани за подетална анализа.
Клучот бил во современата анализа на древни протеини. Научниците користеле масена спектрометрија и протеомика за да откријат од кој вид човек потекнуваат фрагментите, бидејќи древната ДНК често не е доволно добро зачувана. Така биле идентификувани три човечки фосили — два фрагменти од теменицата на черепот и дел од радиусот, односно коска на подлактицата. Анализата, заедно со две човечки заби пронајдени при ископувањата, потврдила дека станува збор за Денисовци.
Особено важно е откривањето на фрагментот од подлактицата. Тој е првиот досега идентификуван денисовски радиус, што им овозможува на научниците за првпат директно да проучуваат дел од анатомијата на раката на оваа мистериозна човечка група. Бјанфу сега е едно од најбогатите денисовски наоѓалишта надвор од самата Денисова пештера во Сибир.
Но, истражувањето не открива само коски. Во пештерата се пронајдени и илјадници камени алатки и десетици илјади животински коски. Друго ново истражување објавено во Nature покажува дека Денисовците во овој регион користеле животински ресурси, што дава појасна слика за нивниот секојдневен живот. Во пештерата се пронајдени десетици илјади животински коски и околу 1.300 алатки, а трагите на дел од нив покажуваат дека Денисовците ловеле различни животни и ги користеле нивните остатоци за месо, коски и кожи.
Датирањето покажува дека Денисовците ја користеле пештерата во период од приближно 190.000 до 70.000 години пред сегашноста, односно во период од околу 120.000 години. Новите податоци покажуваат дека тие не биле ограничени само на студените северни предели, туку умееле да се приспособат и на различни средини во источна Азија.
Ова е особено важно затоа што Денисовците сè уште се едни од најмалку познатите древни луѓе. Сега научниците имаат нови фосили, подобра претстава за нивната анатомија и повеќе докази за тоа како живееле и се хранеле.
А можеби најинтересното прашање допрва треба да биде одговорено: колку широко всушност се распространувале Денисовците и како изгледале овие мистериозни луѓе?
Колку уште непознати човечки видови и популации можеби се кријат во археолошките наоди што сè уште не сме ги разбрале?
Фотографија: реконструкција на можниот изглед на Homo longi („Dragon Man“), фосил кој денес се поврзува со Денисовците/Nobu Tamura / Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0
Извори: Nature / Chinese Academy of Sciences
