На 21 август 1923 година, во Синѓелиќ, Скопско, била родена Оливера Јоциќ – Вера.
Девојка која можела да има обичен живот. Да учи, да сонува, да сака, да создава семејство.
Но времето во кое живеела ѝ донело друга судбина.
Како гимназијалка, во 1941 година станала членка на СКОЈ. По Априлската војна, со семејството заминала за Србија, каде што станала борец во Јастребачкиот народноослободителен партизански одред. Подоцна дејствувала и во Врањскиот НОПО, а потоа се вратила во Македонија и продолжила во редовите на македонските партизански единици.
Била млада.
Но храброста не се мери со години.
Од крајот на 1943 година била заменик-политички комесар во повеќе партизански единици, а од 24 февруари 1944 година и во Првиот баталјон на Третата македонска народноослободителна ударна бригада.
А потоа дошол мај.
Во борбите кај Страцин, на 20 мај 1944 година, Вера била тешко ранета.
Соборците не ја оставиле.
Ја извлекле од боиштето и три дена ја носеле низ тешкиот планински терен до Саса.
Но раните биле претешки.
На 23 мај 1944 година, во Саса, Делчевско, Вера Јоциќ починала од здобиените рани.
Ацо Шопов подоцна ја овековечил во песната „Очи“:
„Три дена на раце те носевме збрана,
со тага и болка во погледот срчен,
и секоја капка од твојата рана
ко крвава жар ми капеше в срце.“
(Ацо Шопов, „Очи“)
Имала само 20 години.
Дваесет години.
А зад себе оставила нешто што трае многу подолго од еден живот.
Спомен.
Нејзината смрт го инспирирала поетот Ацо Шопов да ја овековечи во стиховите. На Вера Јоциќ ѝ се посветени неговите песни „Очи“ и „Љубов“. „Очи“ била напишана во Белград во 1945 година, а првпат објавена во списанието „Нов ден“ во 1946 година. „Љубов“ била објавена уште во 1944 година во партизанскиот весник „Огин“.
Така една млада девојка од Скопско станала дел од македонското историско паметење.
Во 1951 година била прогласена за народен херој на Југославија.
Но титулите не се она што ја прави Вера Јоциќ важна.
Важно е тоа што зад името стои еден млад живот.
Живот кој можел да биде поинаков.
И изборот да се спротивстави на времето во кое живеела.
Вера Јоциќ денес не треба да ја паметиме само како име од учебниците.
Треба да ја паметиме како потсетник дека храброста не е привилегија на силните.
Понекогаш најголемата храброст живее во најмладите.
Во оние кои имаат цел живот пред себе, а сепак се подготвени да се жртвуваат за она во што веруваат.
„Но јас знаев оти пак ќе вивнат в жарој
и борците под нив ќе цветат и раснат,
в студените утра ќе греат ко сонце
и никогаш нема да стивнат и згаснат.“
(Ацо Шопов, „Очи“)
Оливера Вера Јоциќ.
Една млада Македонка.
Еден краток живот.
Една голема жртва.
И име што продолжува да живее.
За да не заборавиме.
За да паметиме.
За идните генерации да знаат дека слободата никогаш не била подарок.
Таа била платена со животите на оние кои верувале дека Македонија треба да биде слободна.
Вечна слава и благодарност.
Извори:
Македонска енциклопедија – „Јоциќ, Оливера“
Министерство за одбрана на Република Северна Македонија – „Жени-воини: Оливера Вера Јоциќ, народен херој“
Лирски дом на Ацо Шопов – „Очи“
