Чешки спелеолози го откриле најголемото подземно термално езеро на светот во пештерски систем во јужна Албанија, во областа Вромонер близу Лесковик, на грчката граница. Откритието е направено во 2021 г., водено од Марек Ауди, кога тимот следел пареа и топли извори до вертикална шахта длабока 100 метри, наречена Атмос, која водела до непознатата пештера.
Со LIDAR скенер, финансиран преку Чешката фондација Неурон, во 2024 г. со тим од 18 истражувачи го измериле езерото: 138,3 м долго, 42 м широко, со волумен од околу 8.335 кубни метри топла минерална вода — колку 3,5 олимписки базени. Тоа е скоро двојно поголемо од претходниот рекордер.
Водата е заситена со водород сулфид (мирис на расипани јајца), кој создава сулфурна киселина и така ја „топи” варовничката карпа одоздола — поинаков процес од вообичаеното формирање пештери. Научниците очекуваат во езерото да живеат екстремофилни микроорганизми, прилагодени на темнина, топлина и хемиска „исхрана” наместо сончева светлина. Дел од езерото останува неистражен — следната експедиција ќе користи сонар за подводниот дел.
Извори: Radio Prague International, Euronews Albania, Jerusalem Post, Monitor Magazine.
