Што ако медицинската капсула што треба да следи што се случува во нашиот организам или да испрати електричен сигнал до одреден дел од телото не мора да биде извадена? Токму таква можност отвора ново истражување објавено на 21 септември 2026 година во списанието Nature Chemical Engineering.
Истражувачите развиле биоресорбилна батерија направена врз основа на магнезиум и молибден триоксид, со структура налик на тенка хартија. Во нејзината конструкција се користат и целулозни материјали, активен јаглерод, биоразградлив електролит и природни восоци. Обвивката од пчелин восок помага батеријата да не се разгради премногу брзо во киселата средина на желудникот. Батеријата може да произведе максимален напон од 1,84 волти, доволен за напојување на мали електронски системи.
Но најинтересниот дел е што батеријата е наменета да биде привремена. Наместо да остане во организмот како класична батерија, нејзините компоненти постепено се разградуваат. Во тестови со симулирана желудечна течност, обвивката и електродите почнале постепено да се распаѓаат, а целосната структурна деградација се одвивала во период од неколку месеци под забрзани лабораториски услови.
Технологијата била тестирана и кај свињи, чии дигестивни системи имаат анатомски сличности со човечкиот. Батеријата била вградена во проголтливи уреди, меѓу кои систем за безжично следење на внесувањето лекови преку RFID технологија. Истражувачите демонстрирале и капсула што испраќала електрични импулси до желудникот. Во овој систем една батерија овозможувала континуирана работа до три дена, а две батерии поврзани паралелно овозможувале до седум дена работа.
Во еден од експериментите, безжичниот систем можел да испраќа сигнал од телото на животното до надворешен приемник оддалечен 1,5 метри. Кај системот за електрична стимулација, 20-минутната стимулација на желудникот довела до зголемување на нивото на хормонот грелин, кој е поврзан со чувството на глад. Истражувачите не забележале значително оштетување на ткивото поврзано со стимулацијата.
Зошто би било важно ова? Во иднина, вакви извори на енергија би можеле да овозможат привремени медицински уреди што се голтаат, а потоа постепено се разградуваат или се исфрлаат од организмот, без потреба од дополнителна процедура за нивно вадење. Потенцијалните примени вклучуваат следење на внесувањето лекови, сензори и привремена електрична стимулација во дигестивниот тракт.
Сепак, ова сè уште не е медицинска технологија за употреба кај луѓе. Истражувањето е претклиничко и било спроведено со ограничен број животни. Дополнително, електронската плочка (PCB) што се користела во системот за електрична стимулација не била биоразградлива и била природно исфрлена од организмот. Пред ваквата технологија да се тестира кај луѓе, потребни се дополнителни истражувања за безбедноста, трајноста и целосната биоресорбилност на системот.
Идејата, сепак, е впечатлива: медицински уред што ќе го проголтаме, ќе заврши одредена задача во организмот и потоа постепено ќе се разгради или исфрли. Тоа би можело да биде чекор кон нова генерација на привремена и помалку инвазивна медицинска технологија.
Извори: Nature Chemical Engineering / Nature / Massachusetts Institute of Technology
Илустрација: Say et al., „Bioresorbable batteries for transient ingestible bioelectronics“, Nature Chemical Engineering 3, 509–521 (2026). Лиценца: CC BY 4.0.
