Ристо Крле – драматургот што од животот создаде театар

2 мин. читање

На 3 септември 1900 година, во Струга е роден Ристо Крле, еден од најзначајните македонски драмски автори и еден од основоположниците на македонската драмска уметност меѓу двете светски војни.

Не потекнувал од книжевно семејство. По професија бил чевлар, а неговиот живот и искуството на обичниот човек станале неисцрпен извор за неговото творештво.

Неговите драми зборуваат за сиромаштијата, семејството, љубовта, човечката алчност и неправдите на времето. Во нив нема измислен свет далеку од реалноста – туку луѓе со вистински маки, слабости и надежи.

Неговото најпознато дело, „Парите се отепувачка“, е едно од најзначајните дела на македонската драматургија.

Зад ова дело стои потресна приказна.

Во 1925 година, додека работел како чевлар во Подградец, Албанија, во неговата работилница дошол селанец да купи евтини чевли – за мртовец.

Му раскажал дека еден печалбар, по 20 години работа во Америка, се вратил дома. Но неговите најблиски не го препознале. Наместо радост од неговото враќање, се случила трагедија – бил убиен поради парите што ги донел од печалбата.

Крле никогаш не ја заборавил оваа приказна. Со години размислувал како да ја преточи во драмско дело. Во 1932 година почнал да ја пишува „Парите се отепувачка“, а по повеќегодишни доработки ја завршил во 1937 година. Премиерата се одржала на 27 декември 1938 година, на сцената на Кралскиот скопски театар.

Крле ги напишал и „Антица“, „Милиони маченици“, „Велик ден“ и „Гроф Миливој“, дела со кои оставил трага во македонската книжевност и театар.

Ристо Крле починал во Скопје на 29 октомври 1975 година, но неговите ликови и приказни продолжуваат да живеат на сцената.

Човекот кој почнал како чевлар, со своето перо стана еден од темелите на македонската драматургија.

Фотографија: Струга на разгледница од 1923/Wkimedia Commons

Извори:

Македонска енциклопедија – „Ристо Крле“

Македонски јазик и литература – „Ристо Крле: Парите се отепувачка“

Македонски јазик и литература

Архива на МИА – „Ристо Крле“